De juiste Attitude voor creatief denken: alles kan en mag, dus stel je oordeel uit

In mijn eerdere blog heb ik geschreven over de drie elementen van creatief denken. Talent, Attitude en Technieken. Creatief denken is wat mij betreft vooral niet alleen een kwestie van aanleg (talent), maar juist ook sterk afhankelijk van je eigen houding, je attitude. Wie zich openstelt en wil toont om anders te zien en anders te denken, stelt zich open voor zijn eigen creativiteit en die van anderen.

Maar wat is dan een juiste houding voor creatief denken?

Voor mij valt een juiste creatieve houding samen te vatten in een tweetal creatieve basisvaardigheden. Ik gebruik het woord vaardigheden expres, omdat dit uitdrukt dat je het kan oefenen en bewust kan inzetten.

Die vaardigheden zijn:

  • Uitstel van oordeel
  • Alles kan en mag

1. Uitstel van oordeel

Wat houdt het in?

  • Breek je eigen ideeën niet af voor je ze uitgesproken hebt
  • Uit niet direct een mening over andermans idee
  • Heb je een beter idee naar aanleiding van een (‘goed’ of ‘slecht’) idee van een ander, breng dit dan als een nieuw idee in

Wat bereik je er mee?

  • De energie blijft stromen, bij jezelf en bij de ander. Vooral in de idee-generatiefase is kwantiteit belangrijker dan kwaliteit.

Een quote van Charles Brower illustreert het belang van uitstel van oordeel:
“A new idea is delicate. It can be killed by a sneer or a yawn; it can be stabbed to death by a joke or worried to death by a frown on the right person’s brow.”

>> Oefening 1:

Ik gebruik bij workshops vaak een spelvorm die ik “Let’s play darts!” noem. Die gaat als volgt: Vorm tweetallen. Nummer één doet een voorstel aan nummer twee om samen iets te gaan doen.
Bijv. “Zullen we samen gaan dansen?” Nummer twee wijst het voorstel af. Hij/zij doet daarna een voorstel, wat door de ander wordt afgewezen. Zo ga je om en om verder, gedurende ongeveer 3 minuten.

Dan verander je de regels: Nummer 1 doet een voorstel, en nummer 2 accepteert het en voegt er iets aan toe. Bijvoorbeeld: “Zullen we samen fietsen?” “Ja, leuk, zullen we dan ook een ijsje eten?” Daarna doet nummer 2 een voorstel en haakt nummer 1 aan. Doe dit ook 3 minuten, en evalueer samen hoe dit was.

Deze oefening is gebaseerd op theatersport (improvisatietheater). Dat heeft als één van zijn basisprincipes het accepteren. Dit houdt in dat je ieder voorstel dat in een scène wordt gedaan door een mede-speler accepteert. Dit voorkomt dat de energie blokkeert en een scène stilvalt. Dat betekent echter ook dat je soms je eigen ideeën moet ‘parkeren’ en op een later tijdstip moet gebruiken, maar niet zelden leidt het tot zeer mooie resultaten.

Als mensen zelf dit principe toepassen, zoals in de “Let’s play darts!” oefening, dan merken ze zelf hoe vermoeiend het is als ideeën consequent worden afgewezen en hoeveel energie en lol het geeft om wel te accepteren en voort te borduren op het idee van een ander.

2. Alles kan en mag

Wat houdt het in?Aurey Hepburn quote: Nothing is impossible

  • Breek je eigen ideeën niet af nadat je ze hebt ingebracht
  • Mits en maar niet
  • Breng je idee in, ook al heeft het geen directe relevantie
  • Kijk niet naar restricties in de vraagstelling
  • Besef dat er niet 1 antwoord het juiste is.

Waarom is dit belangrijk?

  • Juist op het eerste gezicht gekke en vreemde ideeën kunnen jezelf en anderen onmetelijk inspireren. Creatief denken gaat over het leggen van nieuwe verbindingen in je hersenen, en dat is precies wat gebeurt als je een ‘rare’ prikkel krijgt. Wanneer ik schrijf over technieken voor creatief denken, kom ik hier nog op terug.

>>Oefening 2: Welke van onderstaande letters hoort er niet bij? [de oplossing staat onderaan dit blog]

                       A E I F U

 

>>Oefening 3: Geef alleen maar foute antwoorden op de vraag

Wat is de hoofdstad van België [de oplossing staat onderaan dit blog]

 

>>Oefening 4:
Hoeveel vierkanten zie je hier? 
[de oplossing staat onderaan dit blog]

 

|

|

|

|

|

|

Oplossingen van de vraagstukken:

 

2. Heb je een oplossing gevonden? Mooi, probeer het nog eens! Er is geen juist antwoord. Er kunnen heel veel antwoorden juist zijn. Een kleine greep: De F is geen klinker, de I en U zijn maar van 1 streep gemaakt. De U is de enige letter met een ronde vorm erin. De F staat niet op alfabetische volgorde. Etc, etc.

 

3. Antwerpen? Bier? Chocola? Denksport? Ome Jan? 13,25? Vaardigheden?

Hoe verder weg van het originele onderwerp, hoe beter…

Probeer het nog eens met “Hoe heet de prijs die jaarlijks in Stockholm wordt uitgereikt?”

 

4. Verwacht je hier een getal te zien? Dat is logisch, maar niet creatief. De meeste mensen denken hier ‘plat’ en komen dan tot ca. 23 vierkanten. Zie je dit als 3D, dan komen er al heel wat bij. Laat staan als je pixels gaat tellen. Belangrijk is, dat de vraag is wat JIJ hier ZIET. Alle antwoorden zijn dus goed…