haal meer uit de groep!

In groepen heb je stille Willy’s en luidrregisseursstoeluchtige types. En die laten samenwerken is best een kunst. Of het nu om een klas of een (werk)team gaat, verschillende types kunnen ervoor zorgen dat samenwerking niet zo vlot verloopt, omdat de één de ander overschreeuwt.

Zo woonde ik een tijdje de vergaderingen bij van een team, waarin een senior medewerker continue de anderen overklaste, en de junior bijna niet aan het woord kwam. Pas toen we een keer werkten met post-its en naast elkaar gingen staan, werd de inbreng van de teamleden evenwichtig en zag je het begrip voor elkaars standpunten groeien.

Een aantal van de werkvormen die ik in dat overleg met hen gebruikte, zijn eenvoudig toe te passen in de klas of in je team om de samenwerking tussen deze oh zo verschillende types te geleiden:

individuele werkvorm vóór collectief proces
– Kies voor een stukje rust, door bijvoorbeeld bij besluitvorming (werk) of een meningenopdracht (klas) elke deelnemer eerst zijn eigen mening op papier/post-it te laten schrijven (IN STILTE), voordat de uitwisseling begint.

ga naast elkaar staan en licht individueel toe
– Ga dan liefst staan (!) en gebruik per groepje een bord/flipover (of desnoods tafel) om mee te werken. Laat in de groepjes eerst iedereen zijn briefje opplakken en daarna zijn mening toelichten, voordat je de discussie start. Regel daarbij: maximaal één persoon tegelijk aan het woord.
– De volgorde waarin deelnemers hun mening geven kan je in plaats van ‘met de klok mee’ of ‘tegen de klok in’ ook doen door deelnemers zelf te laten kiezen wie ze het woord willen geven na hen.

groepeer de uitkomsten gezamenlijk
– Laat na het toelichten  de groep de briefjes/meningen groeperen om te laten zien waar overeenkomsten en verschillen zitten. Het voordeel van briefjes is dat je meningen of ideeën niet kan wegstoppen, omdat ze zichtbaar zijn.

Wordt er slecht geluisterd of krijgen mensen niet de ruimte?
– Als er slecht geluisterd wordt, pas dan de ‘Indian talking stick’ methode toe, waarbij degene die de stok vasthoudt als enige spreekt en de stok pas doorgeeft als hij zich begrepen voelt.

Regels hierbij zijn: (verkregen via deze link)

  • Diegene die de Talking Stick vasthoudt, is de enige die spreekt. Hij mag de stick vasthouden zolang hij wil.
  • Diegene die geen Talking Stick vasthoudt,  zwijgt en luistert aandachtig en met empathie. Hij mag wel een vraag stellen om te kijken of hij het wel goed begrijpt.
  • Zodra de spreker zijn mening, stelling heeft uitgesproken, kiest hij iemand uit de groep die zijn mening in zijn eigen woorden herhaalt tot tevredenheid van de voorgaande spreker. Enkel op deze manier kan de spreker zich ‘begrepen’ voelen.
  • Zodra de spreker zich begrepen voelt, geeft hij de stok door.
  • De volgende spreker mag niet in herhaling vallen. De vorige stelling, mening mag dus niet herhaald worden.

Ervaring

Mijn ervaring is dat deze werkvormen een stuk ruimte geven voor de stille Willy’s en rust geven aan de overheersende deelnemers, en dat iedereen op deze manier beter tot zijn recht komt.

Heb jij ervaring opgedaan met de werkvormen, geef dan hieronder je mening weer in een reactie!

Over de auteur:

10401411_296708497160515_2570209716641568197_nLoes Visscher is creatief trainer en facilitator bij Nuvoli. Met trainingen en interactieve workshops boort zij het aangeboren, maar vaak verwaarloosde talent tot creatief denken aan bij individuen en groepen. Met speciale liefde en aandacht voor het onderwijs, om door en met docenten creativiteit terug te brengen in het onderwijs en het natuurlijke creatieve talent van kinderen en jongvolwassenen te stimuleren.

Meer weten? Bel dan 06-29895989 of mail met Loes @ nuvoli.nl

 

creatieve vergaderstarter 3 – begin bij het eind

Ken je die vergaderingen, die best goed lijken te verlopen, totdat je bij de rondvraag komt? Dan komt er nog van alles naar boven dat eigenlijk al eerder besproken had moeten worden of gewoon op de agenda had moeten staan.

Begin met de rondvraag

Begin daarom je vergadering eens met het laatste punt op de agenda: ja, inderdaad, de rondvraag. Dat zorgt ervoor dat iedereen de relevante onderwerpen aan het begin inbrengt en dat de zaken worden besproken wanneer het nodig is, namelijk bij het desbetreffende agendapunt. En hou je dan ook strikt aan de agenda. Dus niet stiekem een rondvraag aan het begin en één aan het einde doen!!

Ik hoor graag wat je ervaring is met beginnen bij het eind. Laat je hieronder een reactie achter?cartoon_geenvragen

kruip in de huid van – teamoefening

Soms zijn de individuen in teams zo verschillend, dat ze niet inzien waarom een ander dingen anders ziet en anders over dingen denken. Door middel van een eenvoudige oefening kun je mensen laten ervaren wat een andere rol doet met hoe je dingen ziet en wat je ziet.

kruip in de huid van
Iedereen krijgt een rol (zie de download Rollen voor Kruip in de huid van), die hij/zij voor zichzelf houdt en NIET met anderen deelt, en een Inspectieformulier. De deelnemers gaan individueel een ruimte inspecteren, bijvoorbeeld de ruimte waarin je vergadert, vanuit de rol die ze vervullen en vullen daarmee ook het formulier in. Reken hiervoor ongeveer 5 à 10 minuten.
Daarna worden de formulieren naast elkaar gelegd en gekeken wat de rollen hebben gezien en opgemerkt in de ruimte. Vaak zijn dat hele andere dingen. Attendeer de groep hierop, als ze dit niet zelf opmerken. Laat de groep reflecteren over wat dit betekent voor de samenwerking. Hoe zouden ze hier mee om kunnen gaan en welke afspraken willen ze hierover maken met elkaar?

Tenslotte kan je de deelnemers laten raden wat de rollen van de anderen waren, om zo een vrolijk einde te brengen aan deze oefening.

inspector gadget

 

creatieve vergaderstarter 2 – intern weerbericht

Wat is jouw intern weerbericht?

Om een vergadering te starten met een korte inventarisatie van de gemoedstoestanden van het team kan je de metafoor van het persoonlijke (interne) weerbericht gebruiken. Doe een rondje waarbij elk teamlid vertelt wat het weerbericht is van hem of haar voor die dag.

Een buiige dag, stralende zon, halfbewolkt met opklaringen later in de middag of juist dichte mist geven een goede indicatie voor hoe iemand in zijn vel zit, zonder dat het bedreigend wordt. Zo kun je op een laagdrempelige en leuke manier aandacht besteden aan een wellicht gevoelig onderwerp.

Probeer het eens uit en deel je ervaring hieronder!
weerbericht

Innovatiekracht 4 – ruimte bieden voor ideeën

idea_box_1_08_09_pc_pro_meAls manager van een team heb je veel invloed op hoe innovatie vorm krijgt. Dat kan zijn door procedures en werkwijzen, maar vooral ook door gedrag kan je de innovatiekracht van je team vergroten. Vandaag daarom aandacht voor het bieden van ruimte voor nieuwe ideeën.

ruimte bieden

In veel organisaties wordt er wel gevraagd om innovatie, maar wordt er relatief weinig ruimte geboden voor nieuwigheid. Waar standaard procedures overheersen en beheersing erg belangrijk is, is vaak letterlijk en figuurlijk geen ruimte voor innovatie.
Ruimte bieden kan je zowel letterlijk doen als figuurlijk. Je kunt letterlijk een prikbord bij je kantoor hangen waar mensen hun ideeën op kwijt kunnen, maar ook in figuurlijke zin kan je ruimte geven aan nieuwe ideeën. Dat kan door stelselmatig aandacht te besteden aan andere of nieuwe ideeën.

werkvorm

Vraag bij het eerstkomende vraagstuk het team eens om na de eerste ideeën voor een oplossing, om in stilte na te denken over een andere oorzaak, een alternatieve aanpak of innovatieve ideeën van/voor hetzelfde probleem. Vraag iedereen zijn bevindingen te noteren en deel daarna de uitkomsten met elkaar. Ga daarbij niet in dicussie, maar laat iedereen vragen ter verduidelijking stellen.
Door niet direct verbaal in discussie te gaan , geef je ook de wat minder extraverte mensen de ruimte om hun ideeën vorm te geven en te delen. Je zult merken dat er uit deze ronde waardevolle informatie komt over welke obstakels er nog zijn, welke mogelijkheden er zijn en wat voor innovatieve oplossingen er voor handen zijn. Doe het stelselmatig en je creëert een innovatieve cultuur.

Innovatiekracht

Wat is innovatie? En wat geeft een team innovatiekracht? Mijns inziens komt innovatie komt voort uit individuele denkkracht, die versterkt wordt door goede samenwerking. Een team waarvan de leden goed samenwerken, maar wat geen (ver)nieuwe(nde) ideeën heeft, innoveert niet. Een team waarin een paar vindingrijke personen zitten, maar dat niet goed samenwerkt, innoveert evenmin. Beide elementen zijn nodig. Individuele denkkracht om tot ideeën te komen, en samenwerking om het traject van idee tot realisatie te volbrengen, want ook dat traject heeft veel hobbels in zich.

De komende weken zal ik daarom een aantal blogs schrijven over innovatiekracht en wat je kunt doen om die te versterken. Volgens Jeff Gasperz spelen een aantal elementen een rol bij het bepalen van de innovatiekracht van een team:

–       Het gedrag van leidinggevenden en medewerkers. O.a. luisteren naar elkaar, ook al is de tijdsdruk hoog.

–       Medewerkers moeten in staat en bereid zijn om het eigen werk vanuit een zekere afstand te kunnen bekijken en zich af te vragen: kan dit ook slimmer, sneller, beter?  Reflectie/verbetermentalteit

–       Stijl van leidinggeven managers: medewerkers enthousiasmeren om mee te denken, ruimte bieden voor nieuwe ideeën en om de beste ervan te realiseren

–       Vieren van innovatiesucces: dit is wat we willen, we vragen iedereen mee te denken en mee te doen, trots zijn op behaalde successen en leren van de gemaakte fouten

–       Sterk leiderschap is nodig: niet het creëren van volgerschapsmentaliteit, maar het aanzetten van leiderschap in de mensen zelf

–       Inzetten van de eigen creatieve vermogens van de medewerkers die zich focussen op de doelen van de onderneming.

Oefening: luisterenoorkleppen

Om te kijken hoe goed het team naar elkaar luistert onder druk, kan je een aantal simpele testjes doen. Hierbij een paar suggesties:

–        Geef je team voor aanvang van de vergadering maximaal 1 minuut de tijd om drinken te halen, waarbij niemand mag drinken wat hij ‘standaard’ drinkt. Luisteren ze dan nog naar de wensen of kiezen ze gewoon lukraak om drinken anders te verdelen? Hoe creatief zijn ze? Gaan ze na het eindsignaal kijken hoe ze het hebben gedaan of slaan ze de reflectie over?

–        Doe het aloude ‘doorgeven van een boodschap’ door in elkaars oor te fluisteren, maar laat de anderen ondertussen aftellen van 30 naar 0. Kijk ook hier of mensen nog echt naar elkaar luisteren of gewoon doorgaan vanwege de tijdsdruk.

Meer lezen over innovatiekracht?

Lees hier deel 2 van de blogserie over het belang van reflecteren en deel 3 over het vieren van successen. 

————————————————————————————————

_MG_5178 copy

Loes Visscher is creatief trainer en facilitator in haar eigen bedrijf Nuvoli. Het motto van Nuvoli is  beter (samen)werken door creativiteit. Met trainingen en interactieve workshops boort zij het aangeboren, maar vaak verwaarloosde talent tot creatief denken aan bij individuen en groepen. Ze biedt een frisse wind voor teams of projecten door doelmatige werkvergaderingen te organiseren waarbij iedereen deelneemt en veel energie ontstaat.

De helft van 11

Wat is de helft van 11?
Als je deze vraag stelt krijg je meestal 1 antwoord. Namelijk 5,5.
We leren namelijk in de loop van onze schooltijd dat er maar één juist antwoord is (en dat de juf/meester dat antwoord heeft).

meer dan één goed antwoord

Maar, er zijn nog veel meer juiste antwoorden. En die zijn vaak veel creatiever. Een goede test is dus om te kijken hoeveel antwoorden je kunt verzinnen op deze vraag, in plaats van of je het enige juiste antwoord kunt verzinnen.
Waarschijnlijk vind je al snel nog 1 of 2 antwoorden, maar dan wordt het moeilijk. No worries, samenwerken mag ook.

teams – meer innovatie door meer alternatieven
In teams is vaak ook de neiging om bij het ‘juiste’ antwoord te stoppen met zoeken. Onderzoek heeft echter aangetoond dat het blijven zoeken naar alternatieven zorgt voor meer innovatie (bron: Jeff Gasperz).
Doe deze oefening dus eens met je team en kijk in hoeverre jullie meer dan één goede oplossing kunnen verzinnen. Dat kan je met deze vraag doen, maar ook met bijv. de oplossing voor een reëel probleem.

WillFerrellElfreageren?

Post hieronder jouw antwoorden.

Vergader weerbericht 18 november

Heb je vandaag een bespreking op de agenda staan? Gebruik dan deze tip om de kennismaking van de deelnemers kleur te geven.

ga naar buiten en neem wat mee terug

Stuur dan bij het begin van je vergadering iedereen naar buiten om even 5 a 10 minuten uit te waaien, en laat ze iets meenemen van buiten. Een blad, een kastanje, een steen, afval, het maakt niet uit, zolang het maar handzaam is.

delen van vondsten – waarom heb je het gekozen en wat zegt het over jou?

esdoorn blad

Neem dan allemaal plaats in een kring (zittend of staand) en laat iedereen één voor één hun meegebrachte voorwerp/ding tonen. Vraag ze toe te lichten waarom ze het hebben gekozen en wat het over hen zegt. Wedden dat het een heel ander, maar vooral ook een heel creatief en inspirerend introductierondje wordt?

————————————————————————————————

_MG_5178 copyklein

Loes Visscher is creatief trainer en facilitator in haar eigen bedrijf Nuvoli. Het motto van Nuvoli is  beter (samen)werken door creativiteit. Met trainingen en interactieve workshops boort zij het aangeboren, maar vaak verwaarloosde talent tot creatief denken aan bij individuen en groepen. Ze biedt een frisse wind voor teams of projecten door doelmatige werkvergaderingen te organiseren waarbij iedereen deelneemt en veel energie ontstaat.

 

 

Tussen individueel en plenair

In veel vergaderingen wordt alleen maar een plenair gesprek gevoerd. Het gevolg is dat mensen op elkaar moeten wachten, soms hun punt vergeten en vaak alleen dezelfde mensen aan het woord zijn, omdat ze verbaal het sterkste zijn. Dat is geen ideale situatie.

Om het meeste uit je team en vergadering te halen is het slim om bepaalde onderwerpen niet alleen plenair te bespreken, maar juist te kijken naar de inbreng van ieder individu. Maar hoe doe je dat?

Neem als voorbeeld een kick-off bespreking van een project waarin wordt gesproken wat er in het project bereikt moet worden en hoe het team dit wil gaan doen (taakverdeling en planning).
In plaats van het starten van de bespreking met een discussie van het wat (of -wat nog vaker gebeurt- deze discussie over te slaan), kan je heel goed kiezen om iedereen op post-its wat trefwoorden te laten noteren, die voor diegene de kern zijn van wat er in het project moet gebeuren. Door dit individueel en in stilte te doen, krijgt iedereen ruimte om zijn ideeën vorm te geven.

individueel plenair

Daarna kan de groep rond een white-board met daarop het woord ‘project’ of bijv. de projectnaam gaan staan en één voor één de deelnemers hun briefjes ophangen. Ze lichten deze kort toe en vragen ter verduidelijking (NIET ter discussie) kunnen worden gesteld. Als er briefjes op elkaar lijken worden ze geclusterd opgehangen, zodat duidelijk wordt waar het zwaartepunt ligt en waar de verschillen. Is iedereen aan de beurt geweest, dan kunnen er nog aanvullende briefjes worden opgehangen en kan de discussie starten over wat wél en wat niet in de scope van het project valt. Door dit fysiek duidelijk te maken op het whiteboard ontstaat een duidelijk visueel plaatje van de projectomschrijving, wat door een foto zo in het verslag kan.

Dit proces duurt afhankelijk van het aantal deelnemers ongeveer een half uur. Maar ik heb vaak genoeg gezien dat het een cruciaal onderdeel is om elkaar’s visie te leren zien, en om goed afgebakend aan het project te beginnen, zodat de verwachtingen in het team uitgelijnd zijn.
Had je dit plenair gedaan, dan komt er veel minder uit en komt niet iedereen aan bod. Kies daarom eens bewust voor het inzetten van een individuele werkvorm, zodat iedereen aan bod komt!

————————————————————————————————

_MG_5178 copykleinLoes Visscher is creatief trainer en facilitator bij Nuvoli  beter (samen)werken door creativiteit. Met trainingen en interactieve workshops boort zij het aangeboren, maar vaak verwaarloosde talent tot creatief denken aan bij individuen en groepen. Ze biedt een frisse wind voor teams of projecten door doelmatige werkvergaderingen te organiseren waarbij iedereen deelneemt en veel energie ontstaat.

Nuvoli is jarig!

Op 16 september is het een jaar geleden dat ik op de fiets stapte om bij de Kamer van Koophandel mijn bedrijf te registreren. Ik heb al leuke, nuttige, leerzame en energieke opdrachten mogen vervullen voor Boerdam, het COCD, het UWV, de Gemeente Zwolle, Windesheim, Wavin en Vivente.

Wat heb ik gedaan? Korte programma’s als bijvoorbeeld brainstorms, workshops over ‘verbinding’, tot langere trajecten op het gebied teambegeleiding, ik heb andere trainers mogen trainen op het gebied van creatieve spelregels en -werkvormen, mijn inzichten over creatief denken mogen delen met de leerlingen van groep 8 van een basisschool, en een teammiddag verzorgd in het teken van kennismaking en visievorming.

Ik hoop de komende tijd mijn bedrijf verder te kunnen uitbouwen en nog meer mensen te kunnen bereiken om hun creativiteit in te zetten om beter (samen) te werken. Maar eerst is het tijd om feest te vieren. Want wie jarig is, trakteert.

Daarom geef ik op maandag 16 september 2013 het volgende weg:

Party-balloons-Cyan-white-cloud-balloons-6-count

’s ochtends

2 x 90 min  vrijblijvend advies over het inzetten van de creativiteit van je medewerkers om je komende project  of bijeenkomst effectiever en efficiënter te laten zijn

’s middags
1 x 4 uur begeleiding van een workshop, vergadering of brainstorm op 16 september in de middag*  (De begeleiding op 16 september is gratis, de evt. benodigde voorbereiding en materiaal vallen niet onder het verjaardagscadeau)

Wil je voor een van deze cadeau’s in aanmerking komen? Stuur dan een mail naar loes @ nuvoli.nl of bel 06-29895989.